كارهاى بيهوده آنهاست ، اگر در غفلت نبودند به بازى و كارهاى بيهوده در وقت شنيدن ذكر و پند كتابهاى آسمانى كه يكى بعد از ديگرى مىآمد نمىپرداختند ، پندى كه آنها را بر امر مهم و آنچه واجب است آمادگى مىداد ، پس لعب و لهو از علامات اهل غفلت است كه مىشود آنها را با اين علامات شناخت . مرحوم علامه « لعب » را به كار منظم كه غايتى براى آن نيست ، تعريف مىكنند مانند بازى بچه‌ها ( گاهى بسيار دقيق خانه‌اى گلين مىسازد ، ولى غرض عقلائى بر آن مترتب نبوده و خراب مىكند ) و « لهو » را به مشغول شدن به كارى كه انسان را از امر مهمّش باز مىدارد تعريف مىكنند ، و مىفرمايند : به همين جهت به آلات طرب و لهو و موسيقى ، « لهو » گويند چون انسان را از امور مهم و پرفائده باز مىدارد ، و در آخر اشاره مىكنند ، « لهو » عمل قلب است يعنى اشتغال قلبى به امرى كه بازدارنده از امور مهم است و لذا در آيه فرمود « لاهيةً قلوبهم » . « 1 » عواقب غفلت عواقب غفلت بسيار است كه ما به بعضى از آنها اشاره مىكنيم : 1 و 2 - زندگى تنگ و سخت دنيوى و كورى در آخرت كه از كورى بصيرت و چشم جان نشأت مىگيرد ، و به اين دو در سوره طه اشاره فرمود : وَمَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِى فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنكاً وَنَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْمَى : « و كسى كه از ياد من غافل شده روى گردانيد براى او زندگى تنگ و سختى است و روز قيامت او را كور محشور مىكنيم » . « 2 » آرى وقتى ياد خدا از صفحه دلها رخت بربندد ، وسعت روزى و راحتى و سعادت زندگى نيز با آن كوچ مىكند ، گاهى تنگى معيشت به خاطر بىپولى و كم

--> ( 1 ) . تفسير الميزان ، جلد 14 ، صفحات 247 - 246 . ( 2 ) . سوره طه ، آيه 124 . .